دولت چهاردهم در شرایطی دشوار و بی‌سابقه قرار گرفته است؛ روزهایی که ایران تحت شدیدترین تحریم‌های اقتصادی آمریکا قرار دارد و کشور از نظر دریایی و هوایی در محاصره است. احتمال وقوع جنگ تمام‌عیار و حمله به زیرساخت‌ها بیش از هر زمان دیگری قوت گرفته و امیدها برای بازگشت تهران و واشنگتن به تفاهم اسلام‌آباد کمرنگ‌تر از پیش به نظر می‌رسد. به نظر می‌رسد مسعود پزشکیان در زمان انتخابات تیرماه گروه جدید ۱۴۰۳، هرگز تصور نمی‌کرد که شعارهایی چون مذاکره با آمریکا، رفع فیلترینگ و پیوستن به FATF، او را در طول دو سال و اندی ریاست‌جمهوری‌اش با بحران‌های بزرگی روبه‌رو کند که لقب بدشانس‌ترین رئیس‌جمهور ایران را به او بدهد.
اما فارغ از تمامی بحران‌های بین‌المللی و سایه جنگی که بر سر کشور سنگینی می‌کند، گروهی از تندروها و مخالفان دولت نیز تلاش می‌کنند تا با ایجاد موانع و حتی استفاده از ابزارهای قانونی، دولت را از کارایی بیندازند تا بار دیگر خودشان قدرت را به دست بگیرند. به عبارت دیگر، در شرایطی که دو وزیر دفاع و اطلاعات در حمله نظامی اسرائیل و آمریکا در اسفندماه سال گذشته به شهادت رسیدند و هنوز جایگزین‌هایشان مشخص نشده است، برخی از مخالفان دولت که بخشی از آن‌ها در مجلس دوازدهم حضور دارند، بار دیگر پرونده استیضاح کابینه چهاردهم را به جریان انداخته‌اند.
سکانس اول: استیضاح عراقچی به شیوه احمدی‌نژاد
اگرچه در دو سال گذشته، نام عباس عراقچی همواره در لیست استیضاح نمایندگان مجلس دوازدهم قرار داشت، اما در روزهایی که او به همراه مسعود پزشکیان برای حضور در نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل به نیویورک سفر کرده بود، مخالفانش در تهران خواستار استیضاح او شدند. نامه‌ای از سوی امیرحسین ثابتی، نماینده تهران و مشاور او، به محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، ارسال شد و توسط نمایندگان تندرو به امضا رسید. اما چرا ناگهان بحث استیضاح عراقچی مطرح شد؟
ماجرا از انتشار خبر دیدار و مذاکره عباس عراقچی با استیو ویتکاف در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل، با میانجی‌گری قطر آغاز شد. این دیدار که روایت‌های متفاوتی درباره هماهنگی آن با شورای عالی امنیت ملی وجود دارد، به بهانه‌ای برای استیضاح او توسط جریان‌های مخالف دولت در مجلس تبدیل شد. چنانکه ثابتی در طرح استیضاحی که در سامانه مجلس به ثبت رسانده، دیدار وزیر خارجه با مقامات آمریکایی را از جمله موارد مورد استناد خود قرار داده است. او در این نامه مدعی شده: «با توجه به خطای اخیر وزیر خارجه در نیویورک و دیدار وی با مقامات دولت آمریکا بدون مجوز از سوی رهبر معظم انقلاب، طرح استیضاح آقای عراقچی را در سامانه مجلس ثبت کردم.»
همچنین، علی خضریان، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، در گفت‌وگویی درباره مذاکرات اخیر با طرف آمریکایی گفته است: «نمایندگان مجلس استیضاح آقای عراقچی را ثبت کرده‌اند و پیگیر این استیضاح نیز هستند. ایشان باید پس از بازگشت از سفر، پاسخ مناسب و درخوری در مجلس شورای اسلامی ارائه کند تا در جریان استیضاح مشخص شود که بر چه مبنایی چنین اقدامی از سوی ایشان و دستگاه دیپلماسی، برخلاف آنچه ما عقلانیت و مصالح ملی می‌دانیم، انجام شده است.»
حسینعلی حاجی دلیگانی، نماینده شاهین‌شهر نیز در گفت‌وگویی درباره استیضاح وزیر امور خارجه بیان کرده است: «من هم این استیضاح را برای ثبت آماده کرده بودم، اما استیضاحی که ثبت شده بود را امضا کردم و ممکن است محورهای دیگری را در این‌باره مطرح کنم. از جمله اصلی‌ترین محور از سوی من این است که چرا آقای عراقچی مرتب با مصاحبه‌های هدفمند باعث کاهش قیمت نفت برای آمریکا می‌شود.»
ابراهیم رضایی، نماینده دشتستان، نیز با تاکید بر اینکه سیاست خارجی و امنیت ملی عرصه خودسری نیست و این اقدام خودسرانه بوده و وزیر امور خارجه باید پاسخگو باشد، تصریح کرد: «در مجلس به وظیفه قانونی خود برای دفاع از منافع ملت ایران و برخورد با این خطای آشکار عمل خواهیم کرد و بازخواست می‌کنیم.»
اما این نمایندگان در حالی مدعی شدند که دیدار عراقچی با ویتکاف و طرح شروط ۷ گانه بدون هماهنگی با رهبری و شورای عالی امنیت ملی بوده که محسن رضایی، دبیر شورا، گفته است: «قرار شد آقای عراقچی طی سفر به نیویورک شروط ایران را به واسطه‌ها ابلاغ کنند. ایران برای مذاکره عجله‌ای نداشته است؛ امروز شروط ایران جمع‌بندی شده و در دست قطری‌ها و پاکستانی‌هاست.» در واقع اظهارات محسن رضایی نشان داد که مذاکرات بدون هماهنگی نبوده و او عضو هیأت اعزامی به ریاست آقای پزشکیان بوده که ریاست شورای عالی امنیت ملی را بر عهده داشت.
از سوی دیگر، برخی به جریان افتادن استیضاح عراقچی، آن هم در حالی که او در نیویورک به سر می‌برد، را با برکناری منوچهر متکی، وزیر امور خارجه دولت احمدی‌نژاد در سفر به سنگال مقایسه کردند. مانند روزنامه اعتماد که با اشاره به این موضوع نوشت: «آذر ماه ۱۳۸۹، منوچهر متکی، وزیر امور خارجه دولت محمود احمدی‌نژاد، برای ابلاغ پیام رئیس‌جمهور به سنگال رفته بود که خبر برکناری‌اش منتشر شد. متکی بعدها گفت از تصمیم برکناری خود پیش از سفر یا در جریان مأموریت اطلاعی نداشته و این اقدام را «غیراسلامی، خارج از عرف سیاسی و دیپلماتیک و توهین‌آمیز» توصیف کرد. حالا بعد ۱۵ سال، صحنه‌ای متفاوت اما از جهاتی یادآور همان ماجرا در حال شکل‌گیری است.»
سکانس دوم: مخالفان میدری دست به کار شدند
احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، از دیگر اعضای کابینه پزشکیان است که از همان ماه‌های نخستین روی کار آمدن دولت زیر تیغ انتقادات و فشارها برای استیضاح قرار داشته است. فشارهایی که در شرایطی که دولت در جنگ و محاصره اقتصادی قرار دارد، بیشتر شده است. احمد فاطمی، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس، با اشاره به ارجاع طرح استیضاح وزیر کار به صحن مجلس گفته: «طرح استیضاح نیازی به رأی‌گیری در کمیسیون نداشت و به دلیل قانع نشدن طراحان استیضاح به صحن علنی ارجاع شد و وزیر کار در صحن به نمایندگان پاسخ می‌دهد.»
فارغ از آنکه تمامی وزرای این وزارتخانه روی لب تیغ راه می‌روند و سرنوشت بیشتر آنان به استیضاح و استعفا کشیده شده است، اما نمایندگان بر این باورند که این استیضاح سیاسی نبوده و با زیر سؤال بردن اقدامات و تصمیمات میدری، تلاش