مدیریت شهری در کلان‌شهری مانند تهران، ابعاد گسترده‌ای دارد و تقریباً تمامی جنبه‌های آن، به صورت مستقیم یا غیرمستقیم، با زندگی روزمره شهروندان در ارتباط است. از حمل‌ونقل عمومی و خدمات شهری گرفته تا تأمین کالاهای اساسی و دسترسی به مواد غذایی با قیمت مناسب، تصمیمات مدیران شهری می‌تواند بر کیفیت زندگی میلیون‌ها نفر تأثیرگذار باشد.
در دوره ششم مدیریت شهری تهران، علیرضا زاکانی، شهردار تهران، و مدیران منصوب او، طرح‌های جدیدی را با هدف بهبود کیفیت زندگی پایتخت‌نشینان معرفی می‌کنند. با این حال، برخی کارشناسان شهری معتقدند که بخشی از این برنامه‌ها بیشتر جنبه تبلیغاتی و انتخاباتی دارند و تأثیر پایداری بر زندگی روزمره شهروندان نمی‌گذارند.
طرح‌هایی مانند رایگان کردن تردد با مترو و اتوبوس‌های تندرو (بی‌آرتی) و اجرای طرح «تورم صفر» از جمله برنامه‌هایی هستند که شهردار تهران برای افزایش رفاه شهروندان از آن‌ها سخن گفته است.
توسعه مراکز میوه و تره‌بار زیر نظر شهرداری تهران نیز یکی از موضوعات مورد توجه در این دوره از مدیریت شهری بوده است. این طرح با هدف افزایش دسترسی شهروندان به محصولات غذایی و عرضه کالاها با قیمت مناسب دنبال شده، اما در کنار مزایای احتمالی، با چالش‌هایی نیز روبرو است.
با وجود اینکه بختیاری‌زاده، مدیرعامل سازمان مدیریت میادین میوه و تره‌بار شهرداری تهران، و زاکانی، شهردار پایتخت، قیمت مناسب و کیفیت بالای محصولات را از ویژگی‌های این مراکز عنوان می‌کنند، برخی شهروندان، به‌ویژه اقشار متوسط و کم‌درآمد، از قیمت بالای میوه، گوشت، مرغ، سبزیجات و دیگر اقلام عرضه‌شده در این مراکز گلایه دارند.
خلاصه چالش‌های میادین میوه و تره‌بار
- اجاره مراکز: افزایش اجاره از ۸۰۰ به ۹۰۰ میلیون تومان در یک مورد؛ اجاره ۱.۸ میلیارد تومانی و ودیعه ۵ میلیارد تومانی در موردی دیگر. این موضوع منجر به افزایش هزینه‌های اداره مرکز و کاهش صرفه اقتصادی فعالیت می‌شود.
- کاهش قدرت خرید: کاهش توان مالی مشتریان برای خرید میوه، سبزیجات و سایر محصولات، تأمین هزینه‌های جاری مراکز را دشوارتر کرده است.
- نوسان قیمت: تغییر روزانه قیمت محصولات در میدان مرکزی و الزام به رعایت فهرست قیمت، احتمال زیان در صورت کاهش قیمت پس از خرید محصول را افزایش می‌دهد.
- سرقت محصولات: گزارش‌ها حاکی از افزایش سرقت اقلامی مانند موز، پسته و فندق است که خسارت مالی به مراکز وارد می‌کند.
- هزینه نیروی انسانی: دشواری تأمین هزینه استخدام نیروی جداگانه برای کنترل خریدها، امکان نظارت بر خروج کالا را محدود می‌کند.
- نظارت و مدیریت: انتقاد برخی مدیران از نحوه برخورد بازرسان و مدیران بالادستی، نارضایتی و کاهش تمایل به ادامه فعالیت را دانلود آهنگ در پی دارد.
- قیمت برای مصرف‌کننده: ادعای برخی شهروندان درباره تفاوت اندک قیمت‌ها با مغازه‌های سطح شهر، تردید در تحقق هدف عرضه محصولات ارزان‌تر را ایجاد کرده است.
به گفته این شهروندان، قیمت بسیاری از محصولات در مراکز میوه و تره‌بار تفاوت چندانی با قیمت همان کالاها در مغازه‌ها و فروشگاه‌های سطح شهر ندارد. به بیان دیگر، ارزان‌تر بودن محصولات در این مراکز، آن‌طور که مسئولان شهری مطرح می‌کنند، برای بخشی از مشتریان محسوس نیست.
در سوی دیگر ماجرا، مدیران مراکز میوه و تره‌بار نیز از مشکلاتی مانند اجاره‌های سنگین، نوسان روزانه قیمت محصولات، افزایش سرقت و دشواری تأمین هزینه‌های جاری سخن می‌گویند. به گفته آن‌ها، کاهش قدرت خرید مردم، فعالیت اقتصادی این مراکز را نیز تحت فشار قرار داده است.
اجاره‌های نجومی؛ چالش اصلی مدیران
یکی از مدیران مراکز میوه و تره‌بار تهران در گفت‌وگو با خبرآنلاین می‌گوید: «اجاره مرکزی که در حال حاضر در اختیار ماست، سال گذشته ۸۰۰ میلیون تومان بود و امسال به ۹۰۰ میلیون تومان رسیده است.»
او با اشاره به کاهش قدرت خرید مردم توضیح می‌دهد که پرداخت این میزان اجاره، به‌ویژه در شرایط اقتصادی فعلی، دشوار شده و تأمین آن با مشکلاتی همراه است.
این مدیر مرکز تره‌بار می‌گوید افزایش مشکلات اقتصادی و کاهش قدرت خرید شهروندان، علاوه بر کاهش فروش، هزینه‌های اداره مرکز را نیز به مسئله‌ای جدی تبدیل کرده است.
او ادامه می‌دهد: «کاهش قدرت خرید مردم، ما را هم با مشکل مواجه کرده است. برای اداره مرکزی که تحت مدیریت ماست، باید هزینه‌های مختلفی مانند حقوق کارکنان، باربری و جابه‌جایی محصولات و اجاره را پرداخت کنیم. در شرایط فعلی، تأمین این هزینه‌ها سخت شده و منتظریم قراردادمان به پایان برسد تا درباره ادامه کار تصمیم بگیریم.»
افزایش سرقت و خسارت‌های میلیونی
یکی دیگر از مدیران مراکز میوه و تره‌بار در حوالی میدان گمرک تهران، از هزینه‌های سنگین اداره این مراکز می‌گوید. به گفته او، اجاره مرکز تحت مدیریتشان به یک میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان می‌رسد و پنج میلیارد تومان نیز به‌عنوان ودیعه پرداخت کرده‌اند.
او با اشاره به دشواری‌های اداره یک مرکز میوه و تره‌بار توضیح می‌دهد که فعالیت در این حوزه به تجربه و شناخت بازار نیاز دارد و حتی افراد باتجربه نیز بدون داشتن ارتباطات کاری در میدان مرکزی میوه و تره‌بار با مشکلاتی روبرو می‌شوند.
این مدیر می‌گوید: «اداره یک مرکز میوه و تره‌بار کار بسیار سختی است. باید از قبل در این حوزه تجربه داشته باشی و با کار آشنا باشی. با این حال، هرچقدر هم باتجربه باشی، باز هم این شغل دشواری‌های خودش را دارد و باید در میدان بزرگ تره‌بار هم آشنا داشته باشی.»
او یکی دیگر از مشکلات فعالیت در این مراکز را نحوه برخورد برخی بازرسان و مدیران بالادستی می‌داند و می‌افزاید: «مهندس می‌آید و ایراد می‌گیرد، بازرس می‌آید و ایراد می‌گیرد؛ در مجموع، کار دردسرهای زیادی دارد، به‌خصوص برای ما که در سازمان میادین شهرداری پارتی و آشنایی نداریم.»
به گفته این مدیر، افزایش سرقت محصولات نیز به یکی از دغدغه‌های جدی مراکز تره‌بار تبدیل شده است. او با اشاره به قیمت بالای برخی محصولات می‌گوید: «در شرایط فعلی، افرادی هستند که از مراکز تره‌بار دزدی می‌کنند. قیمت موز گاهی به بیش از ۳۰۰ هزار تومان می‌رسد. کافی است چند کیلو موز، پسته یا فندق تازه از ما بدزدند؛ آن‌وقت با خسارتی چندمیلیون‌تومانی روبرو می‌شویم.»